این روزها شاهد اظهارنظرهای مختلفی در باب کیفیت خودروهای داخلی (خصوصا پراید !) چه در قالب نقد جدی و چه مطالب طنز هستیم.
این اظهارنظرها از همه از جمله عامه مردم، اساتید و دانشجویان، هنرمندان، سلبریتیها، مسئولین و ... شنیده میشود. اما دلیل این اظهارنظرها کیفیت پایین محصولات خودروسازها (هم در تولید کالا و هم در ارائه خدمات)، قیمت نامناسب، وابسته بودن به دولت نفتی، بهرهوری پایین و ... میباشد. اما مگر سایر تولیدکنندگان کالا و ارائهدهندگان خدمات در ایران کیفیتشان خوب و مورد قبول، دارای قیمت مناسب، با بهرهوری بالا و در جهت اقتصاد مقاومتی (عدم وابستگی و دارای استقلال) است؟ مگه نه این است که کیفیت خیلی از آنها پایین و مورد انتقاد است. مثلا:
خروجی دانشگاه (دانشجویان فارغ التحصیل) چیزی بیش از پراید است؟ منابع درسی و رشتههای تحصیلی مطابق با نیاز تعریف شده است؟ دانشجو چه چیزی یاد میگیرد و بعد از فارغ التحصیلی چه میشود؟ و ...
خروجی سازمان تامین اجتماعی چیست؟ شبیه پراید نیست؟
خروجیهای ورزش خصوصا ورزشهای پر هزینه مثل فوتبال چه هستند؟
خروجی صدا و سیما، سینما، رسانهها و کلا حوزه فرهنگ و هنرمان چگونه است؟
و ...
راستی سازمانی که ما در آن کار میکنیم چگونه است؟ با کیفیت تر از پراید ساخته است؟ کالاها و خدمات ما چقدر با ماهیت امروز و نیاز کنونی جامعه و مشتریانمان انطباق دارد؟ چقدر بهرهوری داریم؟ و ...
یک قدم باز نزدیکتر بیاییم. واحد ما یا حتی خود ما خروجی با کیفیتی داشته ایم؟! چقدر ما پراید نیستیم؟ و ...
به نظرم همه پراید سازیم.
خب؟! ...
یکی از اصول تفکر سیستمیک نگاه درونزا به مسائل میباشد و دوری از دشمن بیرونی (The enemy is out there).
بهتر است بجای عیبجویی و انتقاد از دیگران (از دیگر پرایدسازها) به عیبجویی و رفع عیب خودمان (من یک پراید سازم) بپردازیم که پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرموده اند:
ثَلاثُ خِصالٍ مَن كُنَّ فيهِ أو واحِدَةٌ مِنهُنَّ كانَ في ظِلِّ عَرشِ اللّه ِ عَزَّ و جلَّ (يَومَ القِيامَةِ) يَومَ لا ظِلَّ إلاّ ظِلُّهُ : ••• رَجُلٌ لَم يَعِبْ أخاهُ المُسلِمَ بِعَيبٍ حَتّى يَنفِيَ ذلكَ العَيبَ مِن نَفسِهِ ؛ فإنَّهُ لا يَنفي مِنها عَيبا إلاّ بَدا لَهُ عَيبٌ ، و كَفى بِالمَرءِ شُغلاً بِنَفسِهِ عَنِ النّاسِ
سه خصلت است كه هر كس آنها را داشته باشد، يا يكى از آنها در او باشد، روز قيامت در سايه عرش خداوند عزّ و جلّ است، روزى كه هيچ سايهاى جز سايه او نيست : ... مردى كه از برادر مسلمان خود عيبى نگيرد تا آن گاه كه آن عيب را از خودش دور كند؛ و آدمى هر عيبى كه از خود بر طرف سازد، عيبى ديگر در نظرش آشكار مىشود. آدمى را همين بس كه به رفع معايب خود پردازد و از پرداختن به عيبهاى مردم باز ايستد (الخصال : ۸۰/۳).
پرداختن به عیوب خود (داشتن نگاه درونزا "Endogenous View") مزایای زیر را دارد:
• شناخت خود، عیوب و محسنات خود
• رفع عیب و بهرهمندی از فواید رفع آن
• جذابیت جهت کشف و رفع عیوب
• عدم توجه به عیوب دیگران
"نمودار علت و معلولی نگاه درونزا در عیب جویی"
نوشتهی علی حاجی غلام سریزدی، پژوهشگر پسادکتری پویایی شناسی سیستمها، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف