کلیپی از یکی از اساتید بین المللی در حوزه مدیریت دیدم. در مورد مفهوم لذت و شادی. قبل از بیان نکات خودم، عینا جملاتی از این کلیپ را بخوانیم:
"لذت و شادی (pleasure and happiness)
• بسیاری از مردم این دو واژه را یکی می دانند در حالیکه کاملا باهم تفاوت دارند.
• لذت گذراست در حالیکه شادی طولانی مدت است
• لذت به جسم تعلق دارد ولی شادی به روح
• لذت در گرفتن است و شادی در بخشیدن
• لذت را میتوان در مصرف یکسری مواد و کالاها بدست آورد ولی شادی را خیر
• لذت به تنهایی تجربه می شود و شادی در درون گروه های اجتماعی
• تمامی افراط ها در لذت چه در مواد مخدر یا در رفتارها به اعتیاد منجر می شود در حالیکه چیزی به نام اعتیاد در شادی وجود ندارد
• در نهایت مهمترین و آخرین نکته اینکه تنها چیزی که می تواند شادی را از بین ببرد و یا سطح آن را کاهش دهد، لذت است."
این نوع نگاه برای من بسیار جالب بود. به ردپای این نگاه در زیرسیستم های مدیریتی به خصوص زیرسیستم های مختلف در حوزه منابع انسانی توجه کردم. سیستمهای رهبری، مدیریت عملکرد، جذب و استخدام، جبران خدمات و نگهداشت و سایر که شاید امروزه با تخصصی شدن این حوزه به بیش از سی مورد میتوان اشاره نمود. زیرسیستم هایی که همه به دنبال توسعه سرمایه انسانی هستند ولی چه توسعه ای! برخی از دیدگاهها به دنبال توسعه منابع انسانی با هدف ارتقای سودآوری و سایر شاخص های کلیدی سازمان هستند و در برخی دیگر که البته بسیار کمتر از دیدگاه قبلی یافت می شود، در کنار هدف ذکر شده، توسعه منابع انسانی برای و به خاطر خود منابع انسانی نیز مورد توجه است.
متاسفانه باید گفت که در طراحی بسیاری از زیرسیستم های منابع انسانی، شأن انسان ها تنزل یافته و لذت محوری بر شادی غلبه یافته است. بها دادن به انگیزههای صرفا مادی، شرطی نمودن افراد، نوع پاداش ها، منطق تشویق ها و ..... در برخی سازمان ها، مبنای طراحی و استقرار زیرسیستم های منابع انسانی شده که متاسفانه بجای دست یابی به اهداف منجر به ایجاد رقابت جویی های نادرست، تغییر ارزش ها و در نهایت پایین آمدن سطح افراد در بلند مدت است.
به نظر می رسد توجه به شادی به جای مبنا قراردادن لذت و یا حداقل در کنار آن، می تواند به طراحی بهتر زیرسیستم های منابع انسانی و کمک به رشد و توسعه سازمان ها و در کنار آن رشد و توسعه افراد گردد البته نمی توان انکار کرد که گاها یک اقدام مناسب همزمان می تواند شادی و لذت را در افراد ایجاد نماید و این موضوع نیز می بایست در طراحی ها مدنظر قرار گیرد.
تألیف: عباس زارع بنادکوکی، مشاور سیستم های مدیریتی و توسعه کسب و کار