شکلی نوین از پارادوکس بهره وری
روز و هفته ملی بهره‌وری، برای بسیاری یادآور حجم انبوهی از همایش‌های کم خاصیت، جلسات بی‌فرجام، ارزیابی‌های غیرشفاف، کارنامه‌های سؤال برانگیز، کاربرگ‌های پیچیده و دستورالعمل‌های سنگین است که شکلی تازه از «پارادوکس بهره‌وری» را نشان می‌دهند. ما در «سامان‌آوران توسعه» بر این باوریم که اگر حرکت بهره‌وری، نتواند به صورتی «بهره‌ورانه» شکل بگیرد، در دام نابهره‌وری گرفتار شده و محکوم به شکست است. نگاه ما به مأموریت حرکت بهره‌وری، عبور از «محل هزینه کرد منابع» برای رسیدن به «منبع ارزش آفرینی» است. برای تحقق این گذار، پنج اصل بنیادین را دنبال می‌کنیم:

بهره‌وری خودگردان (تأمین مالی از محل صرفه‌جویی)
بهره‌وری نباید سربار بودجه‌های دولتی باشد. باید به دنبال مدل‌هایی بود که هزینه‌های استقرار و راهبری را از درون خود پروژه‌های بهبود و از محل صرفه‌جویی‌های حاصله تأمین کند. وقتی بهره‌وری مستقیماً منجر به بازگشت سرمایه شود، آن‌قدر جذاب خواهد بود که نه تنها نیازی به تزریق منابع دولتی نخواهیم داشت، بلکه سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نیز برای تأمین مالی این «فرصت‌های ارزش‌آفرین» صف خواهند کشید.

حذف بار اداری (اطلاعات بدون زحمت)
بزرگترین دشمن بهره‌وری، «خستگی سازمانی» است. جمع‌آوری داده‌ها نباید نمایندگان ادارات را زمین‌گیر کند. لازم است با تکیه بر هوش مصنوعی و سیستم‌های یکپارچه اطلاعاتی، داده‌های تولید شده در سازمان‌ها را از جریان جاری فعالیت‌ها استخراج ‌کنیم، نه اینکه با ابلاغ فرم‌های پیچیده و کاربرگ‌های سنگین، نمایندگان سازمان‌ها را به «کار گِل» واداریم. وقت و انرژی کارشناسان باید صرف تحلیل خلاق شود، نه تدوین گزارش‌های کلیشه‌ای و البته دشوار.

ساختار چابک و منعطف (فرار از دام توسعه تشکیلات)
بهره‌وری را باید نوعی «تخصص» به شمار آورد، نه پستی سازمانی. توسعه تشکیلات سنگین و سنتی برای مدیریت بهره‌وری نمی¬تواند راه نجاتی برای حرکت بهره وری باشد. ساختار بهره وری باید منعطف، شبکه‌ای و شبیه به سیستمی زنده باشد که در صورت نیاز منبسط و در سایر زمان‌ها، چابک و سبک عمل کند. در واقع بهتر است به جای «واحدها و پستهای سازمانی». به دنبال «شبکه‌های تخصصی» باشیم.

مردمی کردن نهضت بهره‌وری (مردم‌محوری)
بهره‌وری دولتی، محدود به دیوارهای ادارات است و بنگاه های اقتصادی بهره ور نیز فقط می توانند در فرایند تولید، بهره ورانه عمل کنند. برای اصلاح نظام مصرف، باید برای «مردمی کردن» جریان بهره وری تلاش کرد. با استفاده از ظرفیت‌های خلاق مردمی و مطالبه‌گری تشکل‌های مردم‌نهاد، می‌توان بهره‌وری را از سطح بخشنامه‌های دولتی یا الزامات بنگاهی به بطن جامعه و گروه های اجتماعی منتقل کرد. وقتی مردم خود را بخشی از این حرکت ببینند، موتور پیشران بهره‌وری، قدرتی مضاعف خواهد گرفت.

پایش مستمر و اصلاح مسیر (دور زدن آزاد!)
حرکت در مسیرِ بهره‌وری نباید کورکورانه باشد. لازم است سازوکاری از «پایشِ زنده» طراحی و مستقر شود که مانند سامانه¬های ناوبری، لحظه‌به‌لحظه انحراف‌ها را شناسایی می‌کند. این سازوکار به مسئولان و متولیان حرکت بهره‌وری فرصت می‌دهد تا در صورت بروز خطا، پیش از هدررفت منابع یا از دست رفتن فرصت‌ها، مسیر را بازنگری و اصلاح کنند.

نویسنده این مطلب (آقای هدایت کارگر شورکی) از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید پاسخگوی پرسش های احتمالی و دریافت کننده نقدها و نظرات تکمیلی خوانندگان گرامی هستند.