مشاوره بهره‌وری را اگرچه شاید نتوان صنعتی جذاب یا حرفه ای پرطرفدار به شمار آورد، اما نباید نسبت به خوش آتیه بودن این کسب و کار در شرایط پیش روی اقتصادها ناامید بود. به همین ترتیب، مشاوران بهره‌وری در ایران، هرچند تاکنون بازار مطمئن و قابل اطمینانی را تجربه نکرده‌اند، ولی انتظار می‌رود که ضروری باشد خودشان را برای شروعی طوفانی آماده سازند. این امیدواری را می‌توان از لابلای سخنرانی‌ها و نوشته‌هایی برداشت نمود که از سوی مسئولان نظام بهره‌وری کشور درباره ساز و کارهای طراحی شده برای نقش‌آفرینی هرچه بیشتر دانش بنیان‌ها در اقتصاد بهره‌وری ارائه می‌شوند.
از دید نویسنده این یادداشت، مشاوران بهره‌وری در مسیر آماده‌سازی خود برای حضور موفق در چنین آوردگاهی باید به دیدگاه و ابزارهایی نوین مجهز شوند. در این مجال، سه اشتباه رایج و البته مهلک در عرصه مشاوره بهره‌وری معرفی می‌شوند که ناشی از رویکرد سنتی به این پدیده است و می‌طلبد که مورد بازاندیشی قرار گیرند.
الف) روایتگری داستان از دیدگاه «دانای کل»
در جریان توجیه طرح‌های بهره‌ورانه و تنظیم پیشنهادهایی از این دست به کارفرمایان، به جای آنکه فرض شود توان کارشناسی مشاوران بهره‌وری، حاوی جامع راه‌ حل‌های مسائل بنگاه‌های اقتصادی و دستگاه‌های اجرایی است؛ ضروری به نظر می رسد که ایده‌پردازان، نوپاها و نخبگان فرابخشی و بینا رشته‌ای نیز در پروژه‌های مشاوره بهره‌وری مشارکت داده شوند تا بتوان برای مسائل نا بهره‌وری، راهکارهای خلاقانه و جدید ارائه نمود.
ب) طرح مسئله با رویکرد «تیری در تاریکی»
بر خلاف رویکرد سنتی، امروزه باید با زبان آمار و با معیارهای مبتنی بر ارزش ریالی، مالکان بنگاه‌ها را به سمت بهره‌وری گرایش داد. در این فضای جدید لازم است مشاوران بهره وری داده‌هایی دقیق بر اساس محاسبات فنی و مالی به منظور برآورد مطمئن از میزان سرمایه‌ گذاری‌های ضروری برای اجرای طرح‌های بهره‌ورانه، حجم مالی دستاوردها در افق زمانی پروژه‌ها و اعلام شاخص‌هایی مانند دوره بازگشت سرمایه ارائه دهند تا با تحلیل هزینه-فایده بتوان امکان‌پذیری اقتصادی راهکارهای بهره‌ورانه را توجیه کرد و زوایای پنهان آن برای مخاطبان را روشن ساخت.
ج) مارادونا را ول کن؛ غضنفر را بچسب!
تمرکز بر تک‌بازیگر (خواه مارادونا باشد؛ خواه غضنفر)، دیگر اشتباهی است که دیگر نباید تکرارش کرد. مشاور بهره‌وری باید قادر باشد بازی‌سازی کند؛ لازم است طراحی ساز و کار بداند و ضرورت دارد بتواند قواعدی تنظیم کند که همه بازیگران بالقوه در نقش‌های خود به صورتی فعال جای بگیرند و مسئولیت بپذیرند. بهره‌وری بازی جدیدی است که نیاز به قانون دارد و از مشاوران بهره‌وری انتظار می رود که قاعده‌گذار این میدان باشند.

تألیف: دکتر هدایت کارگر شورکی