• info@samanavaran.com

  • شماره تماس : 37265400−035

  • ساعت کاری : 7:30 الی 15:00

بلاگ

مطالب علمی، گزارشات بین المللی و تحلیل های کارشناسی در حوزه های تخصصی سامان آوران توسعه

بررسی مفهوم فرهنگ مدیریت دانش در استاندارد بین المللی مدیریت دانش (ISO 30401:2018)

فرهنگ مدیریت دانش (knowledge management) بخشی از فرهنگ سازمانی است که در آن دانش به عنوان داراریی ارزشمند تلقی می شود و رفتارهایی چون جستجو، به اشتراک گذاری، توسعه و کاربست دانش از کارکنان انتظار می رود و از طرف سازمان مورد تشویق قرار می گیرد. چنین فرهنگی در ایجاد و به کارگیری پایدار و مداوم سیستم های مدیریت دانش در سراسر سازمان نقش حمایتی ایفا می کند و از این رو نهادینه سازی آن در سازمان ضروری به نظر می رسد. همچنین یک بعد فردی برای فرهنگ مدیریت دانش در نظر گرفته می شود که در نهایت هر فرد مسئولیت دارد، تعهد خود را در رفتار و تعاملاتش نشان دهد. فرهنگ مدیریت دانش، ارزش دانش فردی و به اشتراک گذاشته را به عنوان مزیت سازمان به رسمیت می شناسد. با توجه به اهمیت شناخت و درک موضوع، در ضمیمه استاندارد توضیحات بیشتری برای فرهنگ مدیریت دانش ارائه شده است که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.


موارد زیر بسته به میزان تاثیر آنها، منعکس کننده فرهنگ مدیریت دانش در سازمان هستند. کارکنان:
- به راحتی درباره مسائل مختلف بحث می کنند و پیشنهاد خود را ارائه می دهند
- به راحتی دانش و اطلاعات را به اشتراک می گذارند و در ارتقای دانش جمعی و جریان دانش در سازمان می کوشند
- احساس می کنند می توانند مستقلا بر پایه دانش عمل کنند
- درباره یادگیری و نتایج خود مسئولیت پذیری نشان می دهند
- دانش خود را به دیگران عرضه می کنند
- همکاری را بر رقابت با همکاران ترجیح می دهند
- از دانش سازمانی محافظت می کنند
- برای یادگیری و بازخورد دادن زمان صرف می کنند
- کسب دانش جدید از طریق تجربه (موفقیت یا شکست) را ارزشمند می دانند

بسیاری از این اجزا به یکدیگر وابسته اند و ممکن است در بخش های گوناگون سازمان مشهود و بدیهی باشند. توسعه فرهنگ مدیریت دانش زمان بر و نیازمند اقدامات برنامه ریزی شده برای هدایت آن است. مدیریت این موارد به صورت هماهنگ با یکدیگر، منجر نتایج مثبتی همچون توانایی سازمان در انطباق با شرایط در حال تغییر است.
یک رویکرد کلی برای تحلیل و ارتقای فرهنگ مدیریت دانش به صورت زیر ارائه شده است:
1- تعیین رفتارها و نگرش های در یک فرهنگ مدیریت دانش متناسب با اندازه و مقیاس سازمان. یک مثال برای انجام این کار استفاده از فرآیندی برای ترسیم آینده و ایجاد چشم انداز است که به شناخت و توصیف چگونگی فرهنگ مدیریت دانش مورد انتظار سازمان کمک می کند.
2- مستند سازی ارزش ها، رفتارها و اقدامات جاری سازمان در ارتباط با فرهنگ مدیریت دانش و همچنین تفاوت های موجود بین وضعیت مورد انتظار و وضعیت موجود فرهنگ مدیریت دانش در سازمان (به عنوان مثال تحلیل شکاف)
3- شناسایی و تحلیل عواملی که شکاف های فرهنگی را تحت تاثیر قرار می دهند. عواملی که ممکن است منجر به شکاف بین رفتارهای موجود با رفتارهای مطلوب شود، تابع میزان تاثیری است که هر یک از عوامل زیر می توانند بر رفتارها و نگرش های مطلوب مورد انتظار داشته باشند:
- خط مشی و رویه ها
- عادات و هنجارها
- نگرش ها و رفتار رهبر
- آموزش
- پاداش ها و به رسمیت شناختن
- محیط فیزیکی
- تکنولوژی
- ساختار سازمانی
4- تهیه یک طرح اقدام برای رسیدگی به عواملی که منجر به ایجاد شکاف بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب فرهنگ مدیریت دانش در سازمان می شوند. عناصر فرآیندهای مدیریت تغییر باید به عنوان بخشی از فرآیند برنامه ریزی برای اقدام به کار گرفته شوند.
5- در یک بازه برنامه ریزی شده، فرهنگ مدیریت دانش در سازمان مورد بازبینی قرار گرفته و وضعیت مطلوب، شکاف ها، عوامل ایجاد شکاف و طرح اقدام به روز رسانی شود.


جمع بندی
سازمان برای استمرار در اجرا و کاربرد سیستم مدیریت دانش نیاز حیاتی به نقش حمایتی فرهنگ سازمانی دارد. ایجاد فرهنگ مدیریت دانش امری است که در طول زمان و با برنامه ریزی و بازنگری های مدون برای شناسایی رفتارها و نگرش های مطلوب و هدایت سازمان در جهت تغییر فرهنگ و رفع شکاف موجود از طریق شناسایی عوامل موثر بر ایجاد شکاف فرهنگی و تهیه طرح اقدام و بازنگری به صورت دوره ای تا رسیدن به فرهنگ مطلوب سازمانی است.

 

تهیه و تنظیم: زهرا مجلل